Listy Rekonstrukcje stankiewicze.com

Spis ludności parafii sławieńskiej z 1796 r.

Za Panem Markiem Górnym publikujemy Spis ludności parafii sławieńskiej z 1796 roku.

Materiały nadesłała Alicja Michajluk

“Publikowana księga status animarum pochodzi z terenu archidiecezji gnieźnieńskiej. Sporządził ją ówczesny proboszcz sławieński, ksiądz Józef Ignacy Sztoltman, na polecenie władz pruskich. Kierowana przez niego parafia znalazła się w nowych granicach państwowych w 1793 roku po drugim rozbiorze.
W grudniu 1795 roku pruski urząd kameralny zwrócił się do władz diecezjalnych z poleceniem, aby proboszczowie sporządzili na podległym sobie terenie wykazy mieszkańców powyżej 16 lat. 
Sławno leży 19 kilometrów na zachód od Gniezna, opodal Jeziora Lednickiego. Wieś ta należała w średniowieczu do arcybiskupów gnieźnieńskich, którzy po 1520 roku zamienili ją i w ten sposób przeszła ona w ręce prywatne. Kościół parafialny wzniesiono tutaj stosunkowo wcześnie, o czym świadczy rozległość parafii oraz wzmianka z 1253 roku o wyznaczeniu przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Fulkę biskupowi elektowi poznańskiemu Bogufałowi spotkania w tej wsi 6. W 1764 roku z fundacji kasztelana gnieźnieńskiego Aleksandra Łubieńskiego (zm. 1753) wystawiono w Sławnie nowy kościół drewniany, a w 1777 roku Mikołaj i Teodor W ęsierscy przybudowali do niego kaplicę. Pożar z 1803 roku strawił jednak te budowle i dopiero w 1844 roku. wybudowano na miejscu kościół murowany. Na początku XVI wieku należało do parafii 18 wsi, z których Witkowo, Rzepczyn i Siemczyn dzisiaj nie istnieją.
Pod koniec XVIII wieku parafia sławieńska obejmowała, jak wynika z publikowanego spisu, 23 osady, a wśród nich trzy olędry, cztery dwory (folwarki) bez wsi oraz – wymienione osobno – młyn Zakrzewek i gościniec Piaski. W ośmiu wsiach znajdowały się dwory i folwarki. Ogółem mieszkało w parafii 1610 osób, a ponadto nie ujęty w wykazie proboszcz Sztoltman. Spis objął katolików i protestantów. Większość parafian należała do stanu chłopskiego, a nieliczni do szlacheckiego. Wśród chłopów spis wyróżnia: gospodarzy, rzemieślników, czeladź chłopską. szlachecką i plebańska oraz komorników.
Parafia sławieńska obejmowała miejscowości:


Berkowo
Brudzewek
Charzewo
Głęboczek
Głębokie
Gniewkowo
Kamionek
Myszki
Olędry Ujejskie
Olędry Witakowskie
Olędry Żelice
Piaski gościniec
Popkowo
Skrzetuszewo
Sławno
Sroczyn
Tomaszewo
Ujazd
Węgorzewo
Witakowice
Wolunki
Zakrzewek młyn
Zakrzewo




Sławieński wykaz parafian objął wszystkich mieszkańców parafii wymienionych rodzinami w obrębie gospodarstw domowych. Uwzględnił imię i nazwisko członków rodziny, ich wiek, stopień pokrewieństwa, pozycję społeczną głowy rodziny oraz ujął imiennie służbę i komorników. Cenne są w nim także wzmianki o zamieszkiwaniu przez rodzinę gospodarza i komornika lub rzemieślnika, oddzielnych izb w domu.”

Lista nazwisk ( 298 );   osób ujętych spisem – 1.610“Spis ludności parafii sławieńskiej z 1796 roku”
Antek
Antkowiak (Jantkowianka)
Bartoszewski
Bednarek
Bernacki
Bielicki
Bigos
Bobek
Bogacki
Bogusław
Borowiak
Borski
Boruszak
Braciszewski
Broniewski
Brykczyński (Brykczynski)
Brzeziński (Brzezinski)
Brzychwa (Brzychffa)
Bulmański (Bulmanski)
Burczyński (Burczynski)
Burdecki
Bytner
Cegielczyk
Charzewicz
Chudzicki
Chwałkowszczak
Cichowlazł
Ciemniewski
Cisielczyk
Cieślak (Cieslak)
Czarnecki
Czerlejeniak (Czerleieniak)
Czynszak
Cwiejdak (Cwieydak)
Dobiński (Dobinski)
Dobrzyński (Dobrzynska)
Doliński (Dolinski)
Domagała
Dubiński (Dubinska)
Duch
Dudkiewicz
Dyszkiewicz
Dziadek
Dziadoniak
Ekier
Eyksztet
Felc
Felcman
Frąckowiak (Frąnckowiak)
Fuchs
Gadaczak
Gajerowicz (Gaierowicz)
Gałęski
Gąsiorek
Gierszewski
Gliszczyński (Gliszczynski)
Gogole(w)ski
Gorczyczewski
Górecki (Gorecka)
Górniak (Gorniak)
Grabowski
Gracki
Graczyk
Grajek (Graiek)
Gronóg (Gronog)
Grusman 
Gumowski 
Gwardian
Handlerek
Hem 
Hincz 
Imbierczak
Janek
Janiszewski
Jankowiak
Jankowski
Jaraczewski
Jarowicz
Jasiński (Jasinski)
Jaworowski
Jaworski
Jazgier
Jemieliński (Jemielinski)
Jerzak
Jędrzej (Jędrzei)
Jędrzejczak (Jędrzeyczak)
Jóźwiak (Jozfiak)
Jurkowski
Kaczorowski
Kamieniecki
Kamienietczak
Kamiński (Kaminski)
Karol
Kasprzak
Kaźmierek (Kazmierek)
Kędzierski
Kętrzyńskic(Kęntrzynski)
Kiszkowiak
Kleczewski
Klepka
Kloss
Knuska
Kolańczyk (Kolanczyk)
Kołaciński (Kolacinska)
Kołodziejczak (Kołodzieyczak, Kolodzieyczak)
Konieczny
Konrad
Koss
Kostrzyniak
Koszuta
Kościaniak (Koscianiak)
Kotyraz (Kotyras)
Kowal
Kowalek
Koziełek
Koźmińszczak (Kozminszczak)
Kramarek
Krauza
Krauziak
Król (Krolanka)
Królczyk (Krolczyk)
Krygier
Krzyżanek (Krzyzanek)
Krzyżanowski (Krzyzanowski)
Kubiak
Kubicki
Kucharski
Kuffe
Kwaśniewski (Kwasniewski)
Latalski
Lewandoszczak
Lewandowski
Lewendowski
Lisek
Lisewski
Lisiak
Łowińszczak (Łowinszczak)
Łuka
Maćkowiak (także Mackowiak)
Malanowski
Malczeszczak
Malczewski
Malicki
Marciniak
Marek
Mariański (Maryanski)
Matys
Meger
Miaskowski
Michnowski
Mieciński (Miecinski)
Mikołaj
Miniszewiak
Mirucki
Miszczak
Morawski
Morowski
Mroczkowski
Mrowiński (Mrowinski)
Nadoliński (Nadolinska)
Napierała
Nieznański (Nieznanski)
Nowacki
Nowak
Nowicki
Odpól (Odpol)
Offman 
Ogrodowczyk
Olejniczak (Oleyniczak)
Olejnik (Oleynik)
Owsianik
Owsiany
Pakciarek
Pakuła
Paweł
Pawlak
Percel
Piasetczak
Pietruszyński (Pietruszynski)
Pilarczyk
Piotrowicz
Piper
Piwoński (Piwonszczanka)
Pokorski
Poznański
Półrol
Półślednicki
Prokop
Pryba
Przerądzki
Przybyłowski
Przybysz
Przychodzki
Puwo
Ratajczak (Ratayczak)
Reszka
Rokossowski
Rolerad
Roleradek
Romiejewski (Romieiewski)
Rossa
Roszkiewicz
Rozak
Ryniewicz
Rynka
Sadowski
Sapkowski
Sędzisz
Sierek
Sikora
Sikorski
Siłowski
Skoczylas
Skoroszewski
Skotarek
Skrzypek (Skrzybek),
Smolanowicz
Sołtysiak
Sroczyński (Sroczynski)
Stachowiak
Staniszewski
Sterta
Stremplewicz
Stróż (Stroz)
Strzecki
Strzyżewski
Synoradzki
Sypniewski
Szaczyński (Szaczynski)
Szafran
Szataniak
Szczepaniak
Szczepanicz
Szeliski
Szkudlarek
Szkudlarski
Sztelmaszak
Szulc
Szuszyński (Szuszynski)
Szylwa
Szymon
Szyperski
Śliwiński (Sliwinski)
Świątczak (Swiątczak)
Świątek (Swiątek)
Święc
Święcicki (Swięcicki)
Świnarski
Taber 
Tabers 
Talar 
Taunes
Tomczak
Tomek
Tomicki
Tomkowiak
Trąmpczyński (Trąmpczynski)
Trykowski
Trzebiński
Urbaniak
Urbanowski
Wachowiak
Walek
Walknowski
Walkowiak
Wank
Wardęszkiewicz
Wasiński (Wasinski)
Welka
Wesołowski
Weyss
Wędrowski
Węmerski
Wieczorek
Wierszycki
Wiefzchlejski (Wierzchleyski)
Wilda
Winiecki
Wiśniewski (Wisniewska)
Witakowski
Wojciechowski (Woyciechowski)
Wojnacki (Woynacki)
Wolski
Woźniak (Wozniak)
Wrześniak: (Wrzesniak)
Wyżgowski(Wyzgowski)
Zakrzewicz
Zakrzewski
Zalaski
Zaleski
Zaleszczak
Zarzakowski
Zawieja (Zawieia)
Zieliński (Zielinski)
Ziętek
Zimny
Zwolski
Zydom

Źródło – Geneologia. Studia i materiały Historyczne. Tom 9 1997 – Wydawnictwo Historyczne



Sławno we wczesnym średniowieczu jako gród obronny bronił dostępu do grodu na Ostrowie Lednickim, jest to wieś wzmiankowana już w XI wieku. W 1235 roku przeszła na własność arcybiskupa gnieźnieńskiego. Pod koniec XIII wieku Sławno było ważnym ośrodkiem handlowym i gospodarczym leżącym na terenie kasztelanii na Ostrowie Lednickim. Z zapisów wynika, że już w roku 1252 w Sławnie istniał kościół, świadczy o tym odbyty termin elektora poznańskiego Piotra, który miał zostać biskupem i termin mógł odbyć tylko w miejscowości gdzie był kościół. W roku 1331 tak jak okoliczne grody tak i Sławno zostało spalone przez wycofujące się wojska krzyżackie. W roku 1348 erygowano kościół pod wezwaniem św. Mikołaja. W 1579 roku we wsi należącej do arcybiskupów gnieźnieńskich było 10 łanów osiadłych, 11 półłanków pustych i 3 zagrodnicze.
              W 1697 roku we wsi wybudowano i wyposażono przez Mikołaja Kamieńskiego szpital dla 12 ubogich. W XVIII wieku zwana miastem. Pierwotnie była własnością arcybiskupów gnieźnieńskich a następnie szlachecka. Kolejno należała do szlacheckich rodów: Koszutskich, Łubieńskich, Węsierskich, Chełmickich.
              W roku 1776 Aleksander Łubieński, kasztelan gnieźnieński ufundował Sławnu nowy kościół pw. św. Mikołaja biskupa Mireńskiego. W 1803 roku kościół spłonął, odbudowany w roku 1844 jako kościół murowany pod wezwaniem Świętego Mikołaja.



              Zabytkiem jest kaplica cmentarna pod wezwaniem św. Rozalii zbudowana w 1785 roku z fundacji księdza Józefa Ignacego Sztoltzmana, położona nagrodzisku stożkowatym, na którym od roku 1703 znajduje się parafialny cmentarz grzebalny budzynia. W zapisach kościelnych parafii Sławna nazwisko to pojawia się już w latach 1785. Proboszczem w Sławnie był wtedy ks. Józef Ignacy Sztoltzman który był jednocześnie dziekanem dekanatu Świętej Trójcy w Gnieźnie. Do pomocy w Sławnie miał wikariusza ks. Jana, Budzyńskiego który następnie  w latach 1789- 1805 był wikariuszem w parafii pw. Jana Chrzciciela w Kiszkowie. Od roku 1806 był w tej parafii proboszczem. Miejsce wikariusza w Sławnie po księdzu Janie Budzyńskim objął ksiądz Konstanty Budzyński syn Franciszka z Ujazdu a brat Katarzyny, która wyszła za mąż za Jana Synoradzkiego.W roku 1801 prebendarzem kaplicy pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Pobiedziskach był ks. Wojciech Budzyński,zmarły w 1856 roku w parafii Marzenin koło Wrześni gdzie był 50 lat proboszczem.
W załączeniu przesyłam zdjęcia i ksero nekrologu ks. Budzyńskiego na którego pogrzebie mowę pożegnalna wygłosił ks. Walenty Przybyszewski, proboszcz ze Sławna,, wszyscy głowimy się dlaczego on?.

Lucjan Marcyniuk – zdjęcia i opracowanie

Artykuł pochodzi ze strony Janusza Stankiewicza

signature

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.